logo

http://northernrenaissance.org | ISSN: 1759-3085

Creative Commons License

Published under an Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported Creative Commons License.

You are free to share, copy and transmit this work under the following conditions:

Reflecting on ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (in English, Nederlands, Français, Italiano, & Español) | posted February 3, 2016

Peter Auger (Queen Mary University of London [QMUL])
Alice Brooke (Exeter College, Oxford)
Alessio Cotugno (Warwick)
Lotte Fikkers (QMUL)
Jennifer Oliver (St John’s College, Oxford)
Nydia Pineda De Avila (QMUL)

 

This symposium report is offered in five languages,  English, Nederlands, Français, Italiano and Español: please choose your preferred version below.

Reflecting on the symposium ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’
Reflecteren op het symposium ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (‘Nationale grenzen in vroeg moderne literatuur studies’)
Réflexions sur le colloque « National Boundaries in Early Modern Literary Studies » (« Les frontières nationales dans les études littéraires de la première modernité »)
Riflessioni sul simposio ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (‘I confini nazionali negli studi letterari dell’età moderna’)
Reflexiones sobre el simposio ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (‘Las fronteras nacionales en los estudios literarios de la Primera Modernidad’)

 

Reflecting on the symposium ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’

[a1] Most researchers studying multilingual and transnational aspects of Renaissance literary culture work within departments centred on individual languages and national canons. The co-authors of this piece, for instance, include a specialist in the Spanish New World who teaches Cervantes, and someone from an English department working on Franco-Scottish poetic relations. A symposium on ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’, held at Queen Mary University of London on 18 September 2015, gathered early career researchers from institutions in the UK, Ireland, France, the Netherlands, Germany, Italy, and the Czech Republic to discuss how to pursue cross-cultural research interests whilst building professional identities within recognized disciplines.

[a2] The symposium — the programme of which is available online, as is a report written by Rebecca Unsworth — identified three ways to promote innovation, excellence and internationalism. The first is paying closer attention to regional and linguistic identities. Prof. Ingrid De Smet’s keynote address acknowledged the continuing need for centres, journals, and research clusters devoted to ‘Renaissance studies’ as a whole, while also emphasizing how research parameters can be defined in an enriching diversity of ways (of which the Journal of the Northern Renaissance offers a fine example). This is necessary because sixteenth- and seventeenth-century Europeans had conceptions of borders, frontiers and identities that differed from one another’s, as indeed from ours. The territory that now forms Italy, for instance, was a collection of smaller kingdoms and states within which Naples, Sardinia, and Sicily were Viceroyalties of the Spanish crown that enjoyed the same political status as Mexico and Peru.

[a3] Several speakers vividly illustrated the value of self-consciousness about which regions of ‘the Renaissance’ or ‘early modern Europe’ we study, and how they correspond to historical definitions: Niall Oddy demonstrated the instability of the concept of Europe within sixteenth-century French literary culture; Martina Pranić, drawing parallels between the Croatian playwright Marin Držić and William Shakespeare, argued that the Eastern European Renaissance deserves much greater attention than it has received, particularly among Western European scholars; and case studies from John Gallagher and Bryan Brazeau invited us to reconsider early modern London as a multilingual space of fluid and interconnecting linguistic spheres.

[a4] Renaissance concepts of translation were themselves contingent on the regions, languages, traditions and periods involved, as Emilie Murphy observed. Alisa van de Haar’s work on Philips of Marnix of Saint-Aldegonde, who attempted to expurgate French and Dutch of lexical ambiguities, illustrated how historiographies of national literatures benefit from studying bilingual authors and translators in their multilingual contexts. This case highlights an ideal of translation that sought to standardize languages in order to create a sense of community in the Low Countries. Raphaële Garrod exhibited a different notion of translation in her survey of the lexicographical discussion around the word ingenium, one for which the original meaning of a word was consciously adapted to French and German national stereotypes. Several speakers touched on how aspects of visual and aural culture, such as frontispieces and songs, were translated as they travelled across territories.

[a5] The other two modes discussed — collaboration and language skills — represent more practical concerns. Several participants reflected on collaborative projects: present, for example, were postdocs from the ERC-funded ‘Reception and Circulation of Early Modern Women’s Writing 1550-1700’ project at the National University of Ireland, Galway; graduates of the Text and Event in Early Modern Europe (TEEME) Erasmus Mundus Doctoral Programme; and researchers affiliated to a host of scholarly societies and networks (a list is posted online). Una McIllvenna, describing challenges of researching early modern news songs in four languages, argued that fruitful one-to-one collaborations develop when research topics require us to reach out to experts. Online engagement was both discussed and put into practice: our live-tweeting of the event extended the boundaries of the conversation beyond Queen Mary’s campus, and helped us to think about which online forums and networks are most suitable for encouraging interdisciplinary discussions. Attendees noted the need for a platform where scholars researching foreign archives could find information about digital resources.

[a6] The value of language skills was an appropriate theme given that the British Academy, who provided generous support towards the symposium, has recently led a programme to deepen awareness of their importance. The symposium acknowledged that languages, in both their modern and historical forms, are an essential part of research identities that define what we read and the critical discourse in which we read them. Latin, as Prof. De Smet noted, is a much-needed skill. The vital importance of encouraging multilingualism came up during discussions about international collaboration; as Oren Margolis and others stressed, more researchers (especially, perhaps, Anglophone researchers) should be willing to throw themselves into using whatever language skills they have. Several participants thought about ways to support British undergraduates and post-graduates in using the languages they studied at school. Thinking about conference papers, Prof. Warren Boutcher noted that delivery makes a huge difference to how well speakers communicate, regardless of the language used.

[a7] These observations and others highlight the need to create collaborative environments in which people feel comfortable talking across languages and outside of their disciplinary specialisms. On the day, these discussions were all held in English, though in hindsight a bilingual French and English symposium might have been possible, and desirable. As a small gesture towards encouraging a multilingual conversation, we offer this reflection in English, French, Italian, Spanish, and Dutch. The authors (whose email addresses are available here) would be delighted to talk more with readers of Polaris, especially early career researchers, about initiatives and ideas for advancing research across national boundaries. The discussion can also be continued here: please consider making your own contribution by adding a comment below.

 *     *     *

Reflecteren op het symposium ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (‘Nationale grenzen in vroeg moderne literatuur studies’)

[b1] De meeste onderzoekers die meertalige en transnationale aspecten van de literaire cultuur van de renaissance bestuderen werken in departementen gericht op individuele talen en nationale canons. Onder de co-auteurs van dit stuk, bijvoorbeeld, bevindt zich onder andere een specialist van de Spaanse Nieuwe Wereld die ook Cervantes doceert, en iemand werkend in een departement Engels die zich tevens bezig houdt met Frans-Schotse dichterlijke relaties. Een symposium over ‘Nationale grenzen in vroeg moderne literatuur studies’, gehouden aan Queen Mary University of London op 18 september 2015, bracht onderzoekers in een vroeg stadium van hun carrière uit het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Frankrijk, Nederland, Duitsland, Italië en Tsjechië bij elkaar om te discussiëren hoe cultuuroverschrijdende onderzoeksinteresses nagestreefd kunnen worden, terwijl tegelijkertijd gebouwd kan worden aan een professionele identiteit in een erkende discipline.

[b2] Het symposium — waarvan het programma online beschikbaar is, evenals een rapport geschreven door Rebecca Unsworth — heeft drie manieren geïdentificeerd om innovatie, excellentie en internationalisme te bevorderen. De eerste manier bestaat er uit meer aandacht te schenken aan regionale en taalkundige identiteiten. In haar keynote toespraak erkende Professor Ingrid De Smet de continue noodzaak voor het bestaan van instituten, tijdschriften en onderzoekscentra toegewijd aan ‘renaissance studies’ als een geheel, terwijl ze tegelijkertijd ook benadrukte hoe onderzoekskaders bepaald kunnen worden in een verrijkende diversiteit aan manieren (waarvan The Journal of the Northern Renaissance een uitstekend voorbeeld is). Dit is noodzakelijk omdat zestiende- en zeventiende-eeuwse Europeanen sterk verschillende ideeën hadden over grenzen en identiteiten, zoals dat ook nu nog steeds het geval is. Het gebied dat hedendaags Italië vormt, bijvoorbeeld, was een verzameling van kleinere koninkrijken en staten, en Napels, Sardinië en Sicilië waren onder-koninkrijken van de Spaanse kroon met dezelfde politieke status als Mexico en Peru.

[b3] Verschillende sprekers illustreerden op levendige wijze de waarde van bewustzijn over welke regio’s van ‘de renaissance’ of ‘vroegmodern Europa’ we bestuderen, en hoe deze corresponderen met historische definities: Niall Oddy demonstreerde de instabiliteit van het concept van Europa in de zestiende-eeuwse Franse literaire cultuur; Martina Pranić, die verbanden legde tussen de Oost-Europese toneelschrijver Marin Držić en Shakespeare, beargumenteerde dat de Oost-Europese renaissance grotere aandacht verdient dan deze tot nog toe heeft gekregen, vooral onder West-Europese onderzoekers; en case studies van John Gallagher en Bryan Brazeau nodigden ons uit om vroegmodern Londen te heroverwegen als een meertalige ruimte van onderling verbonden en in elkaar overvloeiende taalkundige terreinen.

[b4] Renaissance concepten van vertaling waren zelf afhankelijk van de betrokken regio’s, talen, tradities en periodes, zoals Emilie Murphy observeerde. Alisa van de Haar’s werk op het gebied van Philips van Marnix, Heer van Sint Aldegonde, die probeerde de Franse en Nederlandse taal te zuiveren van lexicale onduidelijkheden, illustreerde hoe geschiedschrijvingen van nationale literaturen voordeel kunnen behalen door het bestuderen van tweetalige auteurs en vertalers in hun meertalige contexten. Dit geval benadrukt een ideaal van vertaling dat zag op het standaardiseren van talen om zo een besef van gemeenschap te creëren in de Lage Landen. Raphaële Garrod stelde een ander idee van vertaling ten toon in haar studie van de lexicografische discussie rond het woord ingenium, waarbij de originele betekenis van een woord bewust werd aangepast aan Franse en Duitse stereotypes. Verschillende sprekers bespraken hoe aspecten van visuele en auditieve cultuur, zoals titelplaten en liederen, werden vertaald terwijl deze reisden door verschillende gebieden.

[b5] De andere twee manieren die besproken werden — samenwerking en taalvaardigheid — vertegenwoordigden meer praktische bezwaren. Verschillende deelnemers reflecteerden op collaboratieve projecten: aanwezig waren, bijvoorbeeld, post docs van het door het ECR gefinancierde ‘Reception and Circulation of Early Modern Women’s Writing 1550-1700’ project van de National University of Ireland, Galway; afgestudeerden van het ‘Text and Event in Early Modern Europe (TEEME)’ Erasmus Mundus doctoraal programma; en onderzoekers geaffilieerd aan een diversiteit van genootschappen en netwerken (een lijst hiervan kan online gevonden worden). Una McIllvenna, die de uitdagingen van onderzoek naar vroegmoderne nieuws liederen in vier verschillende talen beschreef, beargumenteerde dat vruchtbare één-op-één samenwerkingen ontstaan wanneer onderzoeksonderwerpen van ons verlangen dat we contact leggen met experts. Online betrokkenheid werd zowel besproken als in de praktijk gebracht: door tijdens het evenement te live-tweeten werden de grenzen van de discussie verlegd tot ver buiten de Queen Mary campus, en dit heeft ons geholpen na te denken over welke online fora en netwerken het meest geschikt zijn om interdisciplinaire discussies aan te moedigen. Enkele aanwezigen merkten op dat er behoefte is aan een platform waar onderzoekers die buitenlandse archieven bestuderen informatie kunnen vinden over digitale voorzieningen.

[b6] De waarde van taalvaardigheid was een geschikt thema, aangezien de British Academy, die het symposium genereus gesteund heeft, onlangs een programma heeft geleid om bewustzijn ten opzichte van het belang van talen te verbeteren. Het symposium erkende dat talen, in zowel hun moderne als geschiedkundige vorm, een essentieel deel uitmaken van de onderzoeksidentiteiten die definiëren wat we lezen, en in welke kritische ‘discourse’ we lezen. Latijn, zoals Professor De Smet opmerkte, is een veel benodigde vaardigheid. Het vitale belang van het aanmoedigen van meertaligheid kwam aan de orde in discussies over internationale samenwerking; zoals Oren Margolis en anderen benadrukten, meer onderzoekers (Engels sprekende onderzoekers misschien in het bijzonder) zouden bereid moeten zijn de taalvaardigheden die zij bezitten (wat die ook mogen zijn) in te zetten. Verschillende deelnemers dachten na over manieren waarop Britse bachelor en master studenten gesteund kunnen worden om de talen die zij bestudeerd hebben op school te kunnen gebruiken. Professor Warren Boutcher merkte op dat met betrekking tot conferentie papers de manier van presenteren een enorm verschil maakt in hoe goed een spreker communiceert, ongeacht de gekozen taal.

[b7] Deze en andere observaties benadrukken de noodzaak om collaboratieve omgevingen te creëren, waarin mensen comfortabel kunnen spreken in verschillende talen en buiten hun eigen disciplines. Alle discussies op de dag zelf werden gehouden in het Engels, alhoewel het terugkijkend mogelijk, en misschien zelfs wenselijk was geweest, om het symposium in twee talen (Engels en Frans) te houden. Als een klein gebaar om een meertalige conversatie aan te moedigen bieden we deze reflectie aan in het Engels, Frans, Italiaans, Spaans en Nederlands. De auteurs (wiens e-mailadressen hier beschikbaar zijn) gaan graag in gesprek met lezers van Polaris, en in het speciaal met onderzoekers die in een vroege fase van hun carrière verkeren, over initiatieven en ideeën om onderzoek dat de nationale grenzen overstijgt aan te jagen. De discussie kan ook hier voortgezet worden: voelt u zich vrij om uw eigen contributie te maken door hier beneden een opmerking te plaatsen.

 *     *     *

Réflexions sur le colloque «National Boundaries in Early Modern Literary Studies» («Les frontières nationales dans les études littéraires de la première modernité»)

[c1] La plupart des chercheurs qui s’intéressent aux aspects multilingues et transnationaux de la culture littéraire de la Renaissance travaillent dans des départements qui se consacrent à des langues ou à des canons nationaux particuliers. La liste des co-auteurs de cet article, par exemple, comprend une spécialiste du nouveau monde espagnol qui enseigne Cervantès, et un membre d’un département de littérature anglaise qui travaille sur les relations poétiques franco-écossaises. Un colloque sur « Les frontières nationales dans les études littéraires de la première modernité », qui a eu lieu à Queen Mary University of London le 18 septembre 2015, a rassemblé des chercheurs en début de carrière travaillant dans diverses institutions au Royaume-Uni, en Irlande, en France, aux Pays-Bas, en Allemagne, en Italie, et en République tchèque, pour parler de comment on peut poursuivre des recherches interculturelles tout en bâtissant son identité professionnelle dans les bornes disciplinaires établies.

[c2] Le colloque — dont le programme, ainsi qu’un compte-rendu par Rebecca Unsworth, sont disponibles en ligne — a identifié trois moyens de promouvoir l’innovation, l’excellence et l’internationalisme. Le premier moyen serait de prêter davantage attention aux identités régionales et linguistiques. Dans son discours inaugural, la Professeure Ingrid De Smet a insisté sur la nécessité toujours présente des centres, revues scientifiques, et communautés de recherche voués aux « études de la Renaissance » dans leur ensemble, tout en soulignant la richesse et la diversité des façons de redéfinir les paramètres de nos recherches (richesse dont le Journal of the Northern Renaissance fournit un bel exemple). Cette redéfinition est nécessaire parce que les européens du seizième et dix-septième siècles se faisaient une conception de leurs frontières et de leur identité qui différaient entre elles, comme elles diffèrent bien sûr de la nôtre. Le territoire qui forme aujourd’hui l’Italie, par exemple, consistait à cette époque en une série de royaumes et d’états au sein desquelles Naples, la Sardaigne et la Sicile étaient des vice-royautés de la Couronne espagnole qui jouissaient du même statut politique que le Mexique et le Pérou.

[c3] Plusieurs des intervenants ont illustré avec éclat l’importance de s’interroger à l’égard de son choix d’étudier une région particulière de « la Renaissance » ou de « l’Europe de la première modernité », ainsi que de la mesure dans laquelle ces régions correspondent à leurs analogues historiques : Niall Oddy a fait valoir l’instabilité du concept d’Europe dans la culture littéraire française du seizième siècle ; Martina Pranić, dans un parallèle entre le dramatiste croate Marin Držić et William Shakespeare, a affirmé que la Renaissance de l’Europe de l’est mérite beaucoup plus d’attention qu’elle n’en a reçu jusqu’ici, surtout parmi les chercheurs de l’Europe occidentale ; et les études de cas qu’ont fournies John Gallagher et Bryan Brazeau nous ont invité à réviser nos idées du Londres de la Renaissance, pour le voir comme un espace multilingue composé de sphères linguistiques fluides et étroitement liées.

[c4] Les diverses conceptions de la traduction en vigueur à la Renaissance variaient selon la région, la langue, la tradition et la période dont il s’agissait, comme l’a constaté Emilie Murphy. Les recherches d’Alisa van de Haar sur Philips de Marnix de Saint-Aldegonde, qui essaya d’expurger le français et le néerlandais de toute ambiguïté lexique, ont illustré l’utilité de l’étude des auteurs et traducteurs bilingues dans leur contexte polyglotte pour les historiographes. Cet exemple met en lumière un idéal de la traduction qui cherchait à standardiser les langues afin de cultiver un sentiment de communauté aux Pays-Bas. Dans son enquête sur le débat lexicographique autour du mot ingenium, Raphaële Garrod a mis en avant une autre notion de la traduction selon laquelle le sens initial d’un mot était consciemment adapté à des stéréotypes nationaux français et allemands. Plusieurs intervenants ont évoqué la traduction de certains aspects de culture visuelle et auditive, tels que les frontispices ou les chansons, au passage des frontières.

[c5] Les deux autres approches dont il a été question — la collaboration et les compétences langagières — représentent des intérêts d’ordre plus pratique. Divers participants ont réfléchi sur des projets collaboratifs : étaient présents au colloque, par exemple, des chercheurs postdoctoraux sur le projet « Reception and Circulation of Early Modern Women’s Writing 1550-1700 » (« La réception et la circulation de l’écriture des femmes de la première modernité, 1550-1700 »), financé par le ERC, à la National University of Ireland, Galway, ainsi que des doctorants du Erasmus Mundus Doctoral Programme sur Text and Event in Early Modern Europe (TEEME) (« Texte et événement dans l’Europe de la première modernité »), et des chercheurs affiliés à de nombreuses sociétés et associations lettrées (dont on trouvera la liste en ligne). Una McIllvenna, dans sa description des défis posés par les recherches sur les chansons d’actualité de la Renaissance en quatre langues, a affirmé que des collaborations individuelles fructueuses peuvent se développer lorsque les sujets de recherche nous poussent à entrer en contact avec des spécialistes. L’on a discuté de l’engagement en ligne, tout en le pratiquant au cours de la journée : notre live-tweeting de l’événement a étendu les frontières de notre conversation au-delà du campus de Queen Mary, et nous a aidé à réfléchir sur la question des réseaux et forums les plus aptes à faciliter des discussions interdisciplinaires. Les participants ont constaté le besoin d’une plate-forme qui permettrait aux chercheurs ayant recours à des archives étrangères de s’informer sur les ressources numériques disponibles.

[c6] La valeur des compétences langagières était un thème idoine, vu que la British Academy, qui a fourni une subvention généreuse au colloque, a récemment mené une initiative de sensibilisation à leur importance. Le colloque a constaté que les langues, sous leurs formes actuelles et historiques, constituent une partie essentielle de nos identités en tant que chercheurs, et définissent ce que nous lisons et les discours critiques qui encadrent notre lecture. Le latin, comme l’a noté la Professeure De Smet, est une compétence cruciale. L’importance primordiale de soutenir le multilinguisme est une question qui s’est présentée au cours du débat sur la collaboration internationale ; comme Oren Margolis, entre autres, l’a souligné, davantage de chercheurs (surtout, peut-être, parmi les chercheurs anglophones) devraient être prêts à se lancer dans la mise en œuvre de toutes compétences langagières dont ils disposent. Plusieurs des intervenants ont discuté des façons dont il serait possible d’encourager les étudiants et doctorants du Royaume-Uni à se servir des langues qu’ils ont acquises au lycée. En réfléchissant aux présentations de conférence, le Professeur Warren Boutcher a observé que le rapidité d’élocution peut faire beaucoup pour (ou bien contre) la réussite de la communication, dans quelque langue qu’il s’agisse.

[c7] Ces observations, entre autres, mettent en lumière le besoin de créer des espaces de collaboration qui permettent aux chercheurs de communiquer aisément à travers les langues et les spécialités disciplinaires. Le jour du colloque, ces discussions ont toutes été conduites en anglais, mais avec du recul il aurait été possible, et bénéfique, d’organiser un colloque bilingue anglais-français. C’est en modeste témoignage de notre désir de promouvoir une conversation multilingue que nous proposons ces réflexions en anglais, français, italien, espagnol, et néerlandais. Les auteurs (dont les adresses mail se trouvent ici) seraient ravis de prolonger la conversation avec les lecteurs de Polaris, tout particulièrement les chercheurs en début de carrière, au sujet des initiatives et des idées susceptibles de faire avancer les recherches à travers les frontières nationales. La discussion peut aussi se continuer ici : merci de bien vouloir ajouter votre contribution en laissant un commentaire en-dessous de cet article.

 *     *     *

Riflessioni sul simposio ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (‘I confini nazionali negli studi letterari dell’età moderna’)

[d1] La maggior parte degli studiosi degli aspetti multilinguistici e transnazionali della cultura letteraria del Rinascimento lavora in dipartimenti dedicati a singole letterature nazionali e ai loro relativi canoni. Tra gli autori di questo testo, ad esempio, figurano una specialista delle letterature ispano-americane dell’età moderna che tiene corsi su Cervantes, e ricercatori che afferiscono a un dipartimento di Inglese e che lavorano sulle relazioni letterarie franco-scozzesi. Un simposio intitolato ‘Confini nazionali negli studi letterari dell’età moderna’ (‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’), tenutosi il 18 settembre 2015 alla Queen Mary University of London, ha riunito giovani ricercatori provenienti da istituzioni del Regno Unito, dell’Irlanda, della Francia, dell’Olanda, della Germania, dell’Italia e della Repubblica ceca, per discutere su come perseguire interessi di ricerca transculturali e costruire, al contempo, un profilo di ricerca professionale congruente con le discipline ‘tradizionali’ di riferimento.

[d2] Il simposio (il cui programma è disponibile in rete, dove si legge anche una relazione stesa da Rebecca Unsworth) ha consentito di identificare tre modi attraverso i quali promuovere l’innovazione, l’eccellenza e l’internazionalizzazione della ricerca. Il primo consiste nel prestare un’attenzione più ravvicinata alle identità linguistiche regionali. La conferenza di apertura tenuta dalla prof.ssa Ingrid De Smet ha riconosciuto la necessità crescente di centri, riviste e ricerche dedicate agli ‘Studi rinascimentali’ intesi come un insieme, enfatizzando al contempo come i parametri di ricerca possano essere definiti in una ricca varietà di modi (varietà della quale il Journal of the Northern Renaissance offre un esempio appropriato). Ciò si rivela necessario poiché gli Europei del sedicesimo e diciassettesimo secolo ebbero concezioni di confini, frontiere e identità profondamente diverse tra loro e, naturalmente, assai differenti dalle nostre. Il territorio che attualmente costituisce l’Italia, ad esempio, è stato per secoli frammentato in piccoli stati e domini; al suo interno, per un lungo periodo, Napoli, la Sardegna e la Sicilia fuorono viceregni spagnoli, al pari del Messico e del Perù.

[d3] Numerosi relatori hanno illustrato efficacemente quanto sia importante riflettere su quali territori dell’Europa rinascimentale o premoderna si concentrino i nostri studi e sul modo nel quale essi si siano storicamente determinati: Niall Oddy ha dimostrato l’instabilità del concetto di Europa all’interno della cultura letteraria francese del sedicesimo secolo; Martina Pranić, attraverso un esame comparativo delle opere del drammaturgo croato Marin Držić e di William Shakespeare, ha concluso che lo studio delle letterature rinascimentali dei territori dell’Europa orientale richiederebbe molta più attenzione di quella che fino ad ora gli è stata accordata, particolarmente da parte degli studiosi provenienti dall’Europa occidentale; i due studi di caso condotti da John Gallagher e da Bryan Brazeau ci hanno spinto a riconsiderare la Londra della prima età moderna come uno spazio multilinguistico, costituito di àmbiti linguisticamente fluidi e fra loro interconnessi.

[d4] Le idee rinascimentali sulla traduzione sono esse stesse condizionate dalle tradizioni linguistiche e locali, nonché dal periodo in cui sono maturate, come ha sottolineato Emilie Murphy. Lo studio di Alisa van de Haar su Filips van Marnix, signore di Saint-Aldegonde, il quale tentò di porre rimedio alle ambiguità lessicali del francese e dell’olandese, ha mostrato come le storie letterarie nazionali riceverebbero grandi benefici dallo studio di autori bilingui e di traduttori, a patto di situarli nei loro contesti multilinguistici di provenienza. Il caso in questione pone all’attenzione un’idea di traduzione che mirava all’uniformazione di domini linguistici differenti, così da creare un senso di comunità nei Paesi Bassi del sedicesimo secolo. D’altra parte, Raphaële Garrod ha esplorato una differente nozione di traduzione nella sua indagine sulle discussioni lessicografiche intorno alla parola ingenium, il cui significato originario, nelle traduzioni in francese e tedesco, venne consapevolmente adattato ai diversi stereotipi nazionali. Numerosi relatori si sono soffermati sul modo in cui aspetti della cultura visiva e uditiva, come i frontespizi e le canzoni, furono diversamente tradotti a seconda dei diversi domini linguistici e georgrafici che attraversarono.

[d5] Le altre due modalità oggetto di discussione – collaborazione e competenze linguistiche – rappresentano preoccupazioni molto più cogenti. Numerosi partecipanti hanno riflettuto sulla possibilità di costruire progetti di collaborazione: ad esempio, tra i presenti vi erano ricercatori postdottorato della National University of Ireland (Galway) afferenti al progetto ERC ‘Reception and Circulation of Early Modern Women’s Writing 1550-1700’; laureati provenienti dal programma di dottorato di ricerca Erasmus Mundus intitolato Text and Event in Early Modern Europe (TEEME); infine, ricercatori affiliati a società e network di ricerca (un elenco è presente in linea). Una McIllvenna, soffermandosi sulle sfide poste dallo studio delle canzoni che avevano per tema le notizie correnti, scritte in quattro lingue, ha concluso che una fruttuosa collaborazione fra gli studiosi si sviluppa quando gli argomenti delle nostre ricerche ci impongono di ricercare esperti al di fuori del nostro campo disciplinare. Si è discusso anche in merito alle attività online, e ci si è mossi in tale direzione: il nostro live-tweeting dell’evento ha aperto i confini delle nostre discussioni ben oltre il campus di Queen Mary e ci ha consentito di riflettere su quali forum e network presenti online siano i più adatti per favorire confronti interdisciplinari. I partecipanti hanno anche manifestato il bisogno di una piattaforma nella quale studiosi che debbano svolgere ricerche in archivi stranieri possano trovare informazioni utili sulle risorse digitali.

[d6] L’importanza delle competenze linguistiche ha costituito un argomento di discussione molto appropriato considerato che la British Academy, che ha dato un generoso aiuto all’organizzazione dell’evento, ha recentemente avviato un programma finalizzato all’approfondimento della loro importanza. Il simposio ha riconosciuto che le lingue, nelle loro forme moderne come in quelle passate, costituiscono una parte essenziale nella ricerca di quelle specificità che definiscono il che cosa leggiamo e l’ottica critico-interpretativa attraverso la quale lo leggiamo. Il latino, come la prof.ssa De Smet ha sottolineato, costituisce una competenza fondamentale. L’importanza vitale di incoraggiare un approccio multilinguistico si è affacciata alla discussione particolarmente a proposito delle collaborazioni internazionali; come Oren Margolis e altri hanno sottolineato, molti più ricercatori (specialmente, forse, quelli anglofoni) dovrebbero sentire il desiderio di spingersi a usare qualunque competenza linguistica essi possiedano. Si è anche discusso su come incoraggiare gli studenti inglesi, undergraduates e post-graduates, a usare le lingue che hanno appreso a scuola. Riflettendo sui contributi presentati alla conferenza, il prof. Warren Boutcher ha notato come l’abilità oratoria fa la differenza in rapporto alla qualità degli interventi, aldilà della lingua impiegata.

[d7] Queste e altre considerazioni mostrano la necessità di creare occasioni di lavoro comune, nelle quali gli studiosi interessati possano incontrarsi e discutere di argomenti che oltrepassino le lingue e le letterature delle quali sono specialisti. Durante il simposio, le discussioni sono state interamente condotte in inglese, anche se col senno di poi sarebbe stato non solo possibile ma anche auspicabile che venissero condotte in un contesto bilingue, inglese e francese. Come piccolo contributo a quanto auspicato, per incoraggiare una discussione multilinguistica, offriamo queste riflessioni in inglese, francese, italiano, spagnolo e olandese. Gli autori (i cui indirizzi di posta elettronica sono disponibili qui) sarebbero lieti di proseguire queste discussioni con i lettori di Polaris, specialmente se giovani ricercatori, in merito ad iniziative e proposte per far progredire le ricerche letterarie che oltrepassino i confini nazionali. La discussione può anche proseguire qui: se lo volete, potete apportare il vostro contributo aggiungendo il vostro commento qui sotto.

 *     *     *

Reflexiones sobre el simposio ‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’ (‘Las fronteras nacionales en los estudios literarios de la Primera Modernidad’)

[e1] La mayoría de los investigadores que estudian aspectos multilingües y transnacionales de la cultura literaria del Renacimiento trabajan dentro de departamentos enfocados en lenguas específicas y literaturas nacionales canónicas. Los autores de este informe incluyen, por ejemplo, a una especialista en literatura hispánica colonial quien dirige seminarios acerca de la obra de Cervantes, y a un miembro de un departamento de Inglés que estudia las relaciones poéticas entre Francia y Escocia. Un simposio acerca de las fronteras nacionales en los estudios literarios de la Primera Modernidad (‘National Boundaries in Early Modern Literary Studies’), que tuvo lugar en la Queen Mary University of London el 18 de septiembre de 2015, reunió a jóvenes investigadores de diferentes universidades del Reino Unido, Irlanda, Francia, los Países Bajos, Alemania, Italia y la República Checa, para discutir maneras de dedicarse a la investigación transcultural al mismo tiempo que uno desarrolla una identidad profesional dentro de una disciplina establecida.

[e2] El simposio — cuyo programa, así como un informe escrito por Rebecca Unsworth están disponibles en internet — identificó tres maneras de promover la innovación, la excelencia y el internacionalismo. La primera consiste en fijarnos, de modo especial, en las diferentes identidades lingüísticas y regionales. La conferencia magistral de Ingrid De Smet reconoció la necesidad de centros y grupos de investigación, y de revistas académicas consagrados al ‘estudio del Renacimiento’ en su totalidad. Al mismo tiempo, subrayó cómo los parámetros de investigación pueden ser definidos de varias maneras, enriqueciendo de este modo nuestro entendimiento de la época (véase como ejemplo apropiado el mismo Journal of the Northern Renaissance). Este enfoque, sin duda, es necesario porque los europeos de los siglos XVI y XVII tenían concepciones de límites, fronteras e identidades muy variadas, que se diferenciaban entre sí tanto como las nuestras difieren de las suyas. El territorio que hoy en día llamamos Italia, por ejemplo, era en aquella época una colección de pequeños reinos y estados dentro de los cuales Nápoles, Cerdeña y Sicilia eran Virreinatos de la Corona española que tenían, oficialmente, el mismo estatus político que la Nueva España o el Perú.

[e3] Muchos de los ponentes ilustraron vivamente la importancia de preguntarnos cuáles son las regiones geográficas del ‘Renacimiento’ o de la ‘Europa de la temprana modernidad’ que estudiamos, y cómo éstas corresponden con sus definiciones históricas: Niall Oddy demostró la inestabilidad del concepto de ‘Europa’ en la cultura literaria francesa del siglo XVI; Martina Pranić argumentó, sirviéndose de paralelismos entre el dramaturgo croata Marin Držić y Shakespeare, que el renacimiento en Europa del Este merece más atención de la que ha recibido hasta hoy, en particular por parte de los investigadores de Europa Occidental; con sus estudios de caso, John Gallagher y Bryan Brazeau nos invitaron a reconsiderar a la ciudad de Londres en la época renacentista como un espacio multilingüe constituido por esferas lingüísticas flexibles e interrelacionados.

[e4] Como observó Emilie Murphy, los conceptos de traducción renacentistas estaban en sí mismos sujetos a contingencias regionales, lingüísticas, de las tradiciones y los períodos en cuestión. El trabajo de Alisa van de Haar sobre Philips de Marnix de Saint-Aldegonde, que intentó expurgar el francés y el holandés de ambigüedades léxicas, demostró que las historiografías de las literaturas nacionales se benefician del estudio de autores y traductores en sus contextos bilingües; para este caso destacó un ideal de traducción en el que se buscaba estandarizar la lengua para crear un sentido de comunidad en los Países Bajos. Raphaële Garrod, en cambio, expuso una noción de traducción distinta en su recorrido por la discusión lexicográfica sobre la palabra ingenium, cuyo sentido original se fue adaptando conscientemente a estereotipos nacionales franceses y alemanes. Varios ponentes sugirieron cómo aspectos de la cultura visual y auditiva, como las canciones y los frontispicios, se traducían conforme éstos migraban entre territorios.

[e5] Las otras dos modalidades discutidas —colaboración y habilidades lingüísticas — representan preocupaciones más prácticas. Varios participantes reflexionaron acerca de proyectos de colaboración: entre los presentes se hallaban post-doctorantes del proyecto “Recepción y circulación de la escritura de mujeres en la Primera Modernidad” (Reception and Circulation of Early Modern Women’s Writing 1550-1700), financiado por el ERC en la National University of Ireland, Galway; graduados del programa doctoral Erasmus Mundus ‘Texto y acontecimiento en la Europa de la Primera Modernidad’ (Text and Event in Early Modern Europe (TEEME)); así como investigadores adscritos a comunidades y redes académicas (cuya lista se encuentra disponible online). Una McIllvenna, describiendo los desafíos de su trabajo con baladas noticiarias de la Primera Modernidad en cuatro lenguas, afirmaba que se pueden desarrollar colaboraciones productivas entre individuos cuando los temas de investigación nos obligan a recurrir a distintos especialistas. La actividad online fue tanto discutida como puesta en práctica: al twittear en vivo extendimos las barreras del evento más allá del campus de Queen Mary. Esto nos llevó a preguntarnos acerca de los foros y redes más idóneos para promulgar discusiones interdisciplinarias. Los asistentes identificaron la necesidad de una plataforma de información con recursos digitales para investigadores de archivos extranjeros.

[e6] El valor de las habilidades lingüísticas fue un tema tanto más pertinente cuanto que la British Academy, que brindó un apoyo generoso para este simposio, recientemente ha impulsado un programa para promover la conciencia sobre la relevancia de éstas. El simposio reconoció que las lenguas, en sus formas históricas y modernas, constituyen una parte esencial de las diferentes identidades de investigación: éstas definen lo que leemos puesto que determinan el discurso crítico en el cual interpretamos dichas identidades. El latín, cómo señaló la Prof. De Smet, es un recurso muy requerido. Las discusiones de colaboración internacional subrayaron que es vital motivar el multilingüismo. Como Oren Margolis y otros enfatizaron, un mayor número de investigadores (y quizás, sobre todo, los anglófonos) deberían estar más dispuestos a hacer uso de los conocimientos lingüísticos que poseen, cualesquiera que éstos sean. Varios participantes reflexionaron acerca de distintos modos para apoyar a graduados y posgraduados británicos para que empleen los idiomas que aprendieron en la escuela. Reflexionando sobre las ponencias académicas, el Prof. Warren Boutcher señaló que la claridad de la presentación, más que la lengua en sí, determina el éxito de la comunicación.

[e7] Estas observaciones y algunas otras resaltan la necesidad de crear ambientes de colaboración donde las personas se sientan cómodas para hablar en varias lenguas y fuera de sus ámbitos de especialización. El día del evento, dichas discusiones se llevaron a cabo en inglés aunque, en retrospectiva, un simposio bilingüe francés-inglés hubiera sido posible e incluso deseable. Como pequeño gesto para motivar la conversación multilingüe ofrecemos esta reflexión en inglés, francés, italiano, español y holandés. Para los autores (cuyas direcciones pueden consultarse aquí) sería un placer seguir esta conversación acerca de iniciativas e ideas para promulgar la investigación más allá de las fronteras nacionales. La discusión también puede continuar en este espacio: por favor deja tu contribución agregando un comentario en la sección aquí debajo.

[…] Read a multilingual report on the symposium on Polaris here […]

Pingback by Moving Beyond Borders: National Boundaries in Early Modern Literary Studies | Bex Unsworth on March 13, 2016 at 2:39 pm